Nga Vitaminas zilenda nuwa mu kolo kiandá-?

Oct 11, 2025 Bika nsangu

Ba vitamine kele bima ya mfunu sambu na nitu ya muntu, bima ya ke sadisaka nitu yina ke katukaka na madia. Bo ke salaka kisalu ya mfunu na kuyela ya muntu, na kuyela na yandi, mpi na kuyidika nitu na yandi, mpi bo kele bima ya mfunu yina ke salaka sambu na kutanina mavimpi na yandi. Kukonda bima lenda vanda ti bupusi na mavimpi. Kansi, bavitamine fwete nwama ve na ntangu ya nda-. Mu mbandu, beto fwete nwa ve bavitamine yina bantu mingi ke diaka bonso vitamine C, vitamine E, mpi vitamine B. Kudya bavitamine mingi lenda vanda ti bupusi ya mbi, mpi yo lenda nata kukonda mpasi mambu ya mbi ya mutindu na mutindu. Mu mbandu, kusadila bavitamine na ntangu ya nda-lenda nata matadi ya urate, ya oxalate, mpi ya rein, mpi maladi bonso pulu-pulu, mpasi ya ntu, nzala ya kuluka, mpi kusanza. Muna kuma kiaki, difwete sadilwa mun’owu wa nsatu za konso muntu ye muna luludiku lwa dotolo.

 

Kana bo lenda nwa bavitamine mingi na ntangu ya nda-yo ke tadila muntu na muntu ya maladi. Kana mbefo kele ti kifu ya kukonda vitamine na ntangu ya nda, bo lenda sadila yo na ntangu ya nda. Kansi, sambu na bantu ya mavimpi ya mbote, yo kele mbote ve na kusadila yo na ntangu ya nda-. Na sikisiki:

1. Lenda baka ntangu ya nda-? Kana nitu kele na kukonda bavitamine mingi, kunwa bavitamine mingi lenda yika bavitamine yina ke konda, yina kele ti bupusi ya mbote ya kusansa bambefo yina ke konda bavitamine na ntangu ya nda-.

2. Ke difwana ko mu sadila mu kolo kiandá-. Bantu mingi yina kele ti mavimpi ya mbote kebakaka bavitamine na madya na luzingu na bo ya konso kilumbu. E vitamina zazi zilungisanga e nsatu za nitu ye ke zivavanga ko vo twadia vioka tezo. Kudya na ntangu ya nda-lenda nata toxicite ya vitamine, kusala nitu mbi. Ba vitamine mingi ke tadisamaka mpi bonso bankisi mpi mingi-mingi bo ke siamisaka yo ve na kusadila yo na ntangu ya nda-; bo fwete nwa yo kaka mutindu munganga me songa bo.

 

Na nsi ya ndongisila ya munganga, yo fwete vanda mbote na kupesa muntu bavitamine. Buya kunwa to kunwa bavitamine mingi kukonda kuyindula. Lunda madia ya mutindu na mutindu, ti kudya misuni ti bandunda na kiteso ya mefwana, mpi tina kupona-pona madya, kusala dieta, mpi bikalulu yankaka ya mbi. Kudya bavitamine ya kufwana talungisa bampusa ya nitu sambu na kuzinga mbote.